Difference between revisions of "Agerreburu trikuharria (eu)"

From Sorapedia
Jump to: navigation, search
(One intermediate revision by the same user not shown)
Line 14: Line 14:
  
 
Erdialdean gutxi gorabehera 2 metrotako diametroa eta 60 zentimetrotako sakonera dituen kraterra dauka, bertan hiru harlauza ikus daitezkela. Hauek, antzinako ganbararen aztarnak, honela kokaturik daude: bat zutik dago iparraldean, beste bat barrurantz kulunkatua hegoaldean eta beste bat kanporantz kulunkatua mendebaldean. Tumuluaren gainean beste biren aztarnak daude. Eraikuntzan erabilitako materialak bertako basaltoak eta kareharri margatsuak (tupatsuak) dira.
 
Erdialdean gutxi gorabehera 2 metrotako diametroa eta 60 zentimetrotako sakonera dituen kraterra dauka, bertan hiru harlauza ikus daitezkela. Hauek, antzinako ganbararen aztarnak, honela kokaturik daude: bat zutik dago iparraldean, beste bat barrurantz kulunkatua hegoaldean eta beste bat kanporantz kulunkatua mendebaldean. Tumuluaren gainean beste biren aztarnak daude. Eraikuntzan erabilitako materialak bertako basaltoak eta kareharri margatsuak (tupatsuak) dira.
 
1921 urteko indusketan, Telesforo Aranzadik, Jose Miguel Barandiaranek eta Enrique Egurenek ondorengo materialak berreskuratu zituzten:
 
* Zeramika: ertza kanpoaldera irtena eta hondo laua duten edalontzi zatiak.
 
* Giza aztarnak: hezur urri batzuk (galduak).
 
 
2002an Xabier Larrañagak fibrolitazko aizkora aurkitu zuen bere gainazalean.
 
  
  
Line 46: Line 40:
  
 
==Historia==
 
==Historia==
Telesforo Aranzadik, José Miguel Barandiaranek eta Enrique Egurenek aurkitu zuten 1921. urteko udan<ref>[[Dólmenes de Elosua-Plazentzia (eu) | Exploración de dieciseis dólmenes de la sierra Elosua-Plazentzia]]</ref>, bertako mendilerroko trikuarrien miaketa egiteko etorri zirenean.
 
  
Agerreburu izan zen estazio megalitikoan aztertu zuten azken trikuharria.
+
[[Fitxategi: Agerreburu_trikuharria._Lurrontzia_(Eusko_Jaurlaritza).jpg | thumb | 200px | right | Lurrontzia]]
 +
===Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak (1921)===
 +
::<small>''Sarrera nagusia:'' [[Agerreburu trikuharria. Indusketak (eu)]]</small>
 +
Telesforo Aranzadik, José Miguel Barandiaranek eta Enrique Egurenek aurkitu zuten 1921. urteko udan<ref>[[Dólmenes de Elosua-Plazentzia (eu) | Exploración de dieciseis dólmenes de la sierra Elosua-Plazentzia]]</ref>, bertako mendilerroko trikuarrien miaketa egiteko etorri zirenean. Agerreburu izan zen aztertutako azken trikuharria.
 +
 
 +
Trikuharriaren harlauzak zerrendatu eta neurtu zituzten, eta indusketetan zeramika zatiak topa zituzten, eta giza hezur urri batzuk (gero galdu zirenak).
  
 +
[[Fitxategi: Agerreburu_trikuharria._Aizkora_(plaentxia.eus_2019).jpg | thumb | 150px | left | Topatutako aizkora (plaentxia.eus 2019)]]
 +
===Izendapena (2003)===
 
Eusko Jaurlaritzak 2003.eko ekainak 24an kalifikatu zuen.
 
Eusko Jaurlaritzak 2003.eko ekainak 24an kalifikatu zuen.
  
 +
===''Arbasoak'' egitasmoaren indusketak (2016-2017)===
 +
::<small>''Sarrera nagusia:'' [[Agerreburu trikuharria. Indusketak (eu)]]</small>
 +
2019 kanpainan lau tokitan egin zituzten indusketak: Agerreburu, Irukurutzeta, Frantsesbaso eta Sabua. Jesus Tapiaren arabera, indusketen arduraduna, aurkikuntza ugari egin zituzten, batez ere Agerreburun: leundutako aizkora (K.a. 4.000 eta 2.000 urte artekoa) eta historiaurreko ontzi zeramikoen pusketa eta giza hezurra gehiago.
  
==Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak==
+
Harlauzen egoera kontutan hartuta, Agerreburu lehengoratzeko aukera dago.  
[[Dólmenes de Elosua-Plazentzia (eu) | Exploración de dieciseis dólmenes de la sierra Elosua-Plazentzia]] liburuan jasotakoa:
 
 
 
:'''Kokapena eta tamaina'''
 
 
 
:''Agerreburu mendi-tontorraren ipar mendebaldean dago, Leiyopagoren hegoaldean eta Prantzesbasoren hego-hegoekialdean, pagadi itxi batek estalitako tokian: galgalean bertan hogetahiru daude eta.''
 
 
 
:''Tumuluak 12 metroko diametroa du, eta erdian 1,67 metrotako altuera.''
 
 
 
:''Oraindik gordetzen dira trikuharriaren alboko bi harri, nahiz eta zertxobait mugituta izan; beste harri batzuk, duda barik garai batean trikuharriarenak, galgalean sakabanatuta daude. Lehenek ganbararen ekialde-mendebalde norabidea azaltzen dute (8.a irudia eta 18. argazkia). Hona hemen harrien neurriak eta materiala:''
 
 
 
{| class="wikitable" align="center"
 
! width="100 px" style="background:Tan" | Alboko harria
 
! width="100 px" style="background:Tan" | Materiala
 
! width= "50 px" style="background:Tan" | Luzeera
 
! width= "50 px" style="background:Tan" | Altuera
 
! width= "50 px" style="background:Tan" | Lodiera
 
|-
 
| a || Arbela || 1,47 m  || 1,27 m || 0,25 m
 
|-
 
| b || Arbela || 1,41 m  || 1,10 m || 0,15 m
 
|-
 
| c || Ofita  || 1,00 m  || 0,97 m || 0,28 m
 
|-
 
| d || Ofita  || 0,90 m  || 0,90 m || 0,45 m
 
|-
 
| e || Arbela || 1,28 m  || 0,62 m || 0,08 m
 
|-
 
| g || Arbela || 0,85 m  || 0,65 m || 0,05 m
 
|-
 
| h || Arbela || 0,82 m  || 0,35 m || 0,22 m
 
|}
 
 
 
[[Fitxategi: Agerreburu_trikuharria._Lurrontzia_(Eusko_Jaurlaritza).jpg | thumb | 300px | right | Lurrontzia]]
 
 
 
:'''Indusketa'''
 
 
 
:''Indusketa oso denbora laburrean egin genuen, trikuharria irauli zuten azken altxor bilatzaileek lana erraztu zigutelako, trikuharriaren barruko lurra albo batera metatu zuten eta; nahiz eta beste aldetik, eta hau damutzekoa da, barruan topatutako hezur guztiak apurtu eta sakabanatu zituzten. Guk giza-hezur zatiak eta zeramika pusketak topa genituen.''
 
 
 
:''Ostean, langileekin kontuak argitu eta gero, beraiek eta Plazentzia-Elosua estazio dolmenikoa agurtu genituen.''
 
  
  

Revision as of 22:52, 4 December 2019

Agerreburu
Agerreburu 01 (Gipuzkoako ondarea).jpg
Estiloa Historiaurrekoa
Mendea Kalkolitiko-Brontzea
Kokapena Elosua-Plazentzia estazio megalitikoa
Mota Trikuharria


Azalpena

Bergarako udalerrian dagoen trikuharria, itxas mailetik 840 metrotara. Agerreburu mendiaren iparraldeko sahietsaldean dago, bere gainean dagoen antena errepetidoretik 100 metrotara iparralderantz eta Elosuako auzotik bertara igotzen den errepidetik 13 metrotara.

Tumuluak 11,5 metrotako diametroa eta 75 zentimetrotako altuera dituena.

Erdialdean gutxi gorabehera 2 metrotako diametroa eta 60 zentimetrotako sakonera dituen kraterra dauka, bertan hiru harlauza ikus daitezkela. Hauek, antzinako ganbararen aztarnak, honela kokaturik daude: bat zutik dago iparraldean, beste bat barrurantz kulunkatua hegoaldean eta beste bat kanporantz kulunkatua mendebaldean. Tumuluaren gainean beste biren aztarnak daude. Eraikuntzan erabilitako materialak bertako basaltoak eta kareharri margatsuak (tupatsuak) dira.


Ikuspegi orokorra (Jose)

Irudiak

(handitzeko, sakatu gainean)


Kokapena

(Pantaila osoan ikusteko sakatu hemen)

Loading map...


Historia

Lurrontzia

Aranzadi, Barandiaran eta Egurenen indusketak (1921)

Sarrera nagusia: Agerreburu trikuharria. Indusketak (eu)

Telesforo Aranzadik, José Miguel Barandiaranek eta Enrique Egurenek aurkitu zuten 1921. urteko udan[1], bertako mendilerroko trikuarrien miaketa egiteko etorri zirenean. Agerreburu izan zen aztertutako azken trikuharria.

Trikuharriaren harlauzak zerrendatu eta neurtu zituzten, eta indusketetan zeramika zatiak topa zituzten, eta giza hezur urri batzuk (gero galdu zirenak).

Izendapena (2003)

Eusko Jaurlaritzak 2003.eko ekainak 24an kalifikatu zuen.

Arbasoak egitasmoaren indusketak (2016-2017)

Sarrera nagusia: Agerreburu trikuharria. Indusketak (eu)

2019 kanpainan lau tokitan egin zituzten indusketak: Agerreburu, Irukurutzeta, Frantsesbaso eta Sabua. Jesus Tapiaren arabera, indusketen arduraduna, aurkikuntza ugari egin zituzten, batez ere Agerreburun: leundutako aizkora (K.a. 4.000 eta 2.000 urte artekoa) eta historiaurreko ontzi zeramikoen pusketa eta giza hezurra gehiago.

Harlauzen egoera kontutan hartuta, Agerreburu lehengoratzeko aukera dago.


Erreferentziak