Osintxu. Baserriak (eu)

    Sorapediatik

    Historian zehar Osintxu oso auzo nekazaria izan da. XX mende hasieran, gaeapen industriala hasi baino lehen, ehun kaletar baino gutxiago zituen.

    Baserriak lau bailaretan daude: Muskiritsu, Iraban, Kalparra era Mekolalde.


    Muskiritsu bailara

    Alde hau Deba ibaiaren eskumaldean dago, Muskiritsu errekaren inguruan eta Soraluzeko Txurruka bailararen ondoan.

    Oso aldapatsua denez, Muskiritsu errekaren urak ustiatzeko hainbat errota edo bolu egin zituzten. Badago ibilbidea bolu hauek ezagutzeko.

    Bertako errekak, Muskiritsuk, XIX mendean Irukurutzeta-Kortarzar mendilerroari izena ematen zion: Muskiritsu mendia.

    Handiago ikusteko, sakatu gainean

    Arando

    Etxaurrean, atarirako sarreran erdi-puntuko arkua. Laukizuzen erako eraikuntza, atzealdean dobelaz osatutako arku bat eta aldameneko horman beste arku estuago bat.

    Barnealdean aipatzekoak dira sabairaino heltzen ez diren zutoinak.

    Laspiurgañekua

    Aurrealdean horma-zura, eta bertan sotora garamatzan arku zorrotz bat, erdi itxita.

    Gantxegigoiti

    Erdi-puntuko bi arkuz osatutako etxaurre ederra dauka.

    Beste baserri batzuk

    Bertako errota edo boluez gain (Osintxuko bolua, Atxuriondo, Billotegi eta Laspiur), Muskiritsu bailaran Gento, Olabarria, Artolazabal Gañekua, Artolazabal Etxebarria eta Artolazaba Azpikua baserriak ere aipatu daitezke.


    Muskiritzu errekatik gora, Bolubarri eta Osintxuko bolua Deba ibaiaren ondoan daude, eta handik gora Kurutza, Atxuriondo, Billotegibolua, Laspiurbolua,

    Muskiritsuko eskumaldean, berriz, Olani, Billotegigañekoa, Gantxegi, Olabarri, Gantxegigoiti, Eguzkitza, Lezarrisoro, Iturbegieta, Arando, Lazpiurgainekoa, Artolazabal Azpikoa, Artolazabal Gaiñekoa, Artolazabal Etxebarri, Goenetxe, Orontzola eta Olabarriaga.

    Handiago ikusteko, sakatu gainean

    Iraban bailara

    Deba ibaiaren eskumaldean hau ere, Muskiritsu baino hegoaldeagoan. Ez da horren aldapatsua, inguru honetan Deba arroa zabaltzen ari da eta.

    Beheko aldean, zubia zeharkatu eta Deba ibaiaren paraleloan honako baserriak daude: Egurenenea, Mmekoleta Txiki, Mekoleta Goikoa, Mekoleta, Mekoleta Bekoa eta Ola.

    Gorago, kanposantuaren atzetik joanda, Orei (Oregi), Olalde, Azkorta Azpikoa, Azkorta Erdikoa eta Azkorta Gañekoa (berez, hiru baserri hauek Askargorta dira), Galartzazarra (Galarrolatzarra Zaharra) eta Galartzabarria (Galarrolatza Barria).

    Handiago ikusteko, sakatu gainean

    Mekolalde bailara

    Osintxuko eliza parrokia bihurtu zutenean, Bergarako Santa Marina parrokiaren esparrutik sortu zuten.

    Hasieran Mekolalde inguruko baserriak Osintxuko parrokira pasa bazituzten ere, asko eta asko Santa Marina parrokira itzultzeko eskatu zuten. Beraz, Mekolalde Osintxukoa den ala ez erabakitzea ez dago garbi.


    Kalparra (edo Untzeta) bailara

    Baserri inguru hau Deba ibaiaren ezkerraldean dago, Soraluzeko Irure bailararen ondoan.

    Izarre eta Untzuetak dira baserri aipagarri batzuk.


    Erreferentziak