Mendigaineko bilduma (eu)

From Sorapedia
Jump to: navigation, search

Bilduma honetan erakusten dira Elosua-Soraluze estazio megalitikoan aurkitutako pieza garrantzitsuenak, 1921 urteko miaketan zein Arbasoak egitasmoaren barruan topatutakoak (2012tik aurrera).

Gehienak Gipuzkoako Gordailuan daude, nahiz eta Aranzadi, Barandiaren eta Egurenek topatutako asko galduta egon: argazkiak besterik ez dira geratzen.


Pieza nagusiak

Zeramika: Lurrontzia
Agerreburu trikuharria. Lurrontzia (Eusko Jaurlaritza).jpg
Kokapena Agerreburu
Noizkoa ¿?
Azalpenak Ore beltzaraneko hamaika zati agertu ziren.
Oinarri laua eta, kanpotik, gorrixka samarra, 7 bat zentimetroko diametroarekin; sabelean kurbadura bikoitza ikusten da, hau da, lepoa; eta ertza kanporantz itzulitako forma du.
Zaharbarritzerakoan ontzia berrosatu zuten.
Agerpena 1921ko kanpaina (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren)


Zeramika: Lurrontzia
Gizaburua tumulua. Zeramika (Aranzadi 2016).jpg
Kokapena Gizaburua
Noizkoa ¿?
Azalpenak Ontzia eskuz egina da, ez dago apainduta eta bi karena ditu.
Itxura denez, errautsak gordetzeko erabili izan zen.
Agerpena 2016 kanpaina (Jesus Tapia, Aranzadi Zientzia Elkartea)


Lanabesa: Aizkora
Keixetako egia (hegoaldea). Aizkora (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921).jpg
Kokapena Keixetako Egiya Hegoaldea
Noizkoa ¿?
Azalpenak Harri leundu zurixkaz egina, gorrizta eta orban moreekin, oso gogorra eta zaila.
Ertzetan 48 bat mm. luze da, eta erdialdean 49'5; zabalera 24koa ahoan eta 8'5 beste muturrean; lodiera 10koa eta alakak 9'5 hartzen du. Ahoa pixkat zeiharra eta ia zuzena.
Tamaina txikikoa denez, eskaintza zela uste da.
Agerpena 1921ko kanpaina (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren)


Lanabesa: Aizkora
Agerreburu trikuharria. Aizkora (Aranzadi 2019).jpg
Kokapena Agerreburu
Noizkoa ¿?
Azalpenak Harri landutakoa, nahiko handia, itxuraz bertako harri bolkanikoarekin egina. Oso kalitate onekoa da.
2002 urtean beste bat topa zuten, fibrolitazkoa eta txikiagoa, baina tumulutik kanpo.
Agerpena 2019 kanpaina (Jesus Tapia, Aranzadi Zientzia Elkartea)


Lanabesa: Gezi punta
Keixetako egia (hegoaldea). Gezi punta (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921).jpg
Kokapena Keixetako Egiya (hegoaldea)
Noizkoa ¿?
Azalpenak 26 milimetro luze eta beste 20 zabal da. Ez dauka patinarik.
Agerpena 1921ko kanpaina (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren)


Lanabesa: Arkulari-besokoa
Gizaburua tumulua. Arkulari-besokoa (Aranzadi 2017).jpg
Kokapena Gizaburua
Noizkoa Kalkolito - Aintzin Brontzea
Azalpenak Harrizko pieza, hirutan puzkatuta.
Gipuzkoan gehiago agertu dira.
Agerpena 2017 kanpaina (Jesus Tapia, Aranzadi Zientzia Elkartea)


Lanabesa: Eskuzko errota
Sabua tumulua. Eskuzko errota (Aranzadi 2019).jpg
Kokapena Sabua
Noizkoa ¿?
Azalpenak Garia eta beste laboreak eskuz apurtzekoa.
Kantauri inguru osoan beste bi besterik ez dira agertu, Bizkaian biak.
Agerpena 2019 kanpaina (Jesus Tapia, Aranzadi Zientzia Elkartea)


Apaingarria: Zilarrezko eraztunak
Gizaburua tumulua. Zilarrezko eraztuna (Aranzadi 2017).jpg
Kokapena Gizaburua tumulua
Noizkoa ¿?
Azalpenak Bi eraztun osorik, eta beste baten zatia.
Kiribil motakoak, Aitzin Brontzean ezagitzen diren antzekoak.
Zilarrezkoak ez dira batere ohikoak, topa diren gehienak urrezkoak edo kobrezkoak dira eta.
Agerpena 2017 kanpaina (Jesus Tapia, Aranzadi Zientzia Elkartea)


Beste aurkikuntzak

Giza hezurrak Gizaburua tumulua. Giza hezur erreak (Aranzadi 2017).jpg Maurketa (1921). Hezurrezko zatitxoak, horien artean buru-hezurraren albokoak

Agerreburu (1921). Giza hezur batzuk, hautsita eta sakabanatuta, gerrialdeko orno bat, masailezur zati bat, bi belarri, ganga zati batzuk… eta femur zati bat, burua eta guzti. Gaur egun galduta daude
Agerreburu (2019). Beste 231 giza hezur zati
Gizaburua (2017). Giza hezur erreak

Zeramika Gizaburua tumulua. Zeramika zatiak (Aranzadi 2017).jpg Iruiya (1921). Hiru zati, masa beltzezkoa eta gorrixkak gainazalean

Keixetako Egiya Hegoaldea (1921) Zati beltzaran bat, bernizatutakoa
Gizaburua (2017). Zeramika puxkak
Agerreburu (2019). 92 zeramika zati. Batzuk 1921an topatutako ontziarenak
Aizpuruko Zabala (2020). 48 zeramika puxka

Lanabesak Lanabesak (Aranzadi, Barandiaran eta Eguren 1921).jpg Keixetako Egiya hegoaldea (1921). Karrakagailu bat, eta beste baten zatia

Irukurutzeta (1921). Labana zati txikia, eta zati triangeluar bat, aizto batena omen.
Aizpuruko Zabala (2020). Karrakagailua eta triangelua

Suharri ez landuak eta beste harriak Gizaburua tumulua. Suharri zatiak (Aranzadi 2017).jpg Landutako lanabesez gain, suharrizko pieza asko agertu dira: printzak, xaflak, zati solteak… eta ia megalito guztietan.

Gatzarri batzuk ere agertu dira: Irukurutzetan (2), Frantsesbason (2), Maurketan, Kurutzebakarren, Agerreburun eta Gizaburuan.
Honetaz gain, karakolito ale bat Aizpuruko Zabalan (1921), oker zati bi Agerreburun (2019) eta bolkano-beirazko lauza bat Frantsesbason (2019).
Harri hauek 100 bat kilometro ingurutik ekarri zituzten: Bizkaiko flysch-etik, Urbasatik, Trebiñutik, Ebro ibarretik...

Apaingarriak Gizaburua tumulua. Apaingarriak (Aranzadi 2017).jpg Aizpuruko Zabala (1921). Lepoko hiru ale, 5 milimetroko diametrokoak

Keixetako Egiya Iparraldekoa (1921). Lepoko ale bat, 6 milimetroko diametrokoa
Maurketa (1921). Harri grisezko bi abilayu edo errabearri
Iruiya (1921). Hiru gerezi hezur zulatuak
Gizaburua (2017). Lepoko hiru ale
Agerreburu (1921). Lepoko hiru ale, 2-3 milimetroko diametrokoak
Aizpuruko Zabala (2020). Lepoko hamar ale


Gordailua eraikina (Irun)

Gordailua

Gordailua[1] Gipuzkoako Foru Aldundiaren zentroa da, lurraldeko kultur ondarea biltzeko, zaintzeko eta ezagutaraztekoa.

Irunen dago, eta milaka ondare-gai etnografiko, artistiko eta arkeologiko gordetzen ditu, bi atal handitan: etnografia eta artea alde batetik, eta arkeologia eta paleontologia bestetik.

Arkeologia eta paleontologia bildumaren lehen ekarpenak Telesforo Aranzadi, Enrique Eguren eta Jose Migel Barandiaranen indusketetan ateratako material arkeologikoak izan ziren, besteak beste Elosua-Plazentzia estazio dolmenikoan aurkitutakoak (1921).

Espainiako Gerra Zibilean (1936-1939) sakabanatu ziren, besteak beste Arabako eta Bizkaiko museoetara; 1948an Gipuzkoara bueltatu ziren eta, arkeologia museorik ez zegoenez, bilduma Aranzadi Zientzia Elkarteak kudeatu zuen urte askotan. 2015etik aurrera Foru Aldundiaren ardurapean dago, Gordailua zentroararen bidez.


Erreferentziak

  1. Gordailua. Web site ofiziala.